در سالهای اخیر، آلودگی هوا به یکی از جدیترین چالشهای تهران و دیگر کلانشهرها تبدیل شده است. افزایش ترافیک، فعالیت صنایع، وارونگی هوا و نبود باد و بارش کافی باعث شده که غلظت ذرات معلق در هوا که کمتر از 2,5 میکرون و 10 میکرون(PM2.5 و PM10) هستند به طور خطرناکی بالا برود. در چنین شرایطی، بسیاری از خانوادهها به دنبال راهی برای کاهش اثرات مخرب آلودگی بر سلامت هستند.
یکی از مؤثرترین روشها برای ایجاد هوای سالم در محیطهای بسته استفاده از دستگاه تصفیه هوا و تهویه مطبوع است؛ اما چرا این دستگاهها در روزهای آلوده تهران تا این حد ضروری هستند؟
علل اصلی آلودگی هوا در تهران چیست و چرا خطرناک است؟
بیشترین دلیل آلودگی هوای تهران، ذرات ریز معلق حاصل از سوخت انواع خودروهای بنزینی، دیزل و گاز سوز می باشد که مهمترین آنها شامل اکسید نیتروژن، مونواکسید کربن، هیدروکربن و سرب بوده و همچنین سایر ترکیبات آلی فرار و آلایندههای شیمیایی می باشدکه بهدلیل شرایط جوی مانند وارونگی هوا، آلودگی ها در سطح شهر محبوس میشوند. ذرات بسیار ریز PM2.5 که خطر ناکترین آلاینده هوای تهران هستند، بهراحتی وارد ریه و جریان خون شده و مشکلاتی مانند تنگی نفس، التهاب مجاری تنفسی، سردرد، خستگی و حتی بیماریهای قلبی ایجاد میکنند. نکته مهم این است که این آلایندهها فقط در هوای آزاد وجود ندارند، بلکه به سرعت از درز پنجرهها و درها وارد خانه میشوند و کیفیت هوای محیطهای داخلی را نیز تحتتأثیر قرار میدهند.
دستگاه تصفیه هوا چگونه به کمک ما میآید؟
در روزهایی که آلودگی هوا از حد مجاز عبور میکند و تنفس در فضای بیرون و حتی داخل خانه هم دشوار میشود، دستگاه تصفیه هوا نقش یک سپر محافظ را برای سلامت ما ایفا میکند. این دستگاه با تصفیه کردن هوا از طریق فیلترهای دقیق، آلایندهها را از چرخه تنفسی حذف کرده و شرایطی ایجاد میکند که بتوانیم حتی در اوج آلودگی، هوای سالمتری در خانه و محل کار داشته باشیم.
1: حذف ذرات معلق خطرناک (PM2.5 و PM10)
مؤثرترین دستگاههای تهویه هوا مجهز به فیلتر HEPA هستند که تا ۹۹.۹۷٪ آلایندهها را جذب میکنند. این فیلتر مخصوصاً برای تهران حیاتی است.
HEPA چه ذراتی را میگیرد؟
- آلودگی سوخت خودروها(اکسید نیتروژن، مونواکسید کربن، هیدروکربن و سرب)
- ذرات گرد و خاک
- دود سیگار
- گرده گیاهان
- ویروسها و باکتریها
2: جذب گازهای سمی و بوها
فیلتر کربن فعال (Activated Carbon) مسئول جذب:
- بوی دود
- گازهای حاصل از سوخت های فسیلی
- ترکیبات آلی فرار( VOC )
- گاز ازن
در روزهای آلوده، میزان این ترکیبات چند برابر میشود و وجود فیلتر کربن فعال اهمیت بیشتری دارد.
3: ایجاد هوای سالم برای افراد حساس
بیشترین آسیب آلودگی متوجه گروههای زیر است:
- افراد دارای آسم و آلرژی
- افراد با مشکلات قلبی–ریوی
- افراد با ضعف سیستم ایمنی
- زنان باردار
- کودکان
- سالمندان
استفاده از تصفیهکننده هوا در اتاق خواب و محل استراحت این افراد میتواند خطرات را تا حد زیادی کاهش دهد.
4: افزایش کیفیت خواب و کاهش خستگی
تحقیقات نشان میدهد وجود ذرات معلق و آلایندهها در اتاق خواب باعث:
- بیدار شدنهای مکرر
- سردرد
- خشکی گلو و بینی
- خروپف
- کاهش کیفیت اکسیژن خون
با حذف آلایندهها، کیفیت خواب بالاتر می رود، بدن در طول شب استراحت کامل میکند و انرژی برای روز بعد افزایش مییابد.
5: کاهش احتمال بیماریهای تنفسی
در روزهایی که شاخص آلودگی تهران به عددهای غیرقابلقبول میرسد، احتمال ابتلا به بیماریها چند برابر میشود.
دستگاه تصفیه هوا با فیلتر HEPA و کربن فعال میتواند:
- هوا را ضدعفونی
- باکتریها و ویروسها را تا حد زیادی حذف کند
- ذرات مضر را جذب کند
و در نتیجه میزان ابتلا به انواع بیماری های ناشی از آلودگی هوا را مانند، آنفولانزا ، سینوزیت،آلرژی، آسم و… را کاهش میدهد.
چرا داخل خانه و ادارهها هم نیاز به تصفیه هوا داریم؟
برخلاف تصور عمومی، آلودگی تنها محدود به فضای بیرون نیست و ذرات معلق، گازهای شیمیایی و آلایندههای ناشی از سوخت خودروها از کوچکترین درزها وارد خانه و ساختمانها میشوند. تحقیقات نشان میدهد در روزهای آلوده، کیفیت هوای محیطهای بسته اعم از منازل و ادارات گاهی حتی از فضای بیرون نیز پایینتر است؛ زیرا معمولا این فضاها امکان تهویه طبیعی کافی را ندارند و آلایندهها سریعتر در آنها تجمع پیدا میکنند.
در فضای داخلی خانه، فعالیتهایی مانند پختوپز، استفاده از مواد شوینده، روشن بودن بخاری، اسپریهای مختلف و گردوغبار روی فرش و پرده، مقدار قابلتوجهی آلودگی تولید میکنند. ترکیب آلودگی های داخل خانه با آلودگی های بیرون، محیط خانه را به یکی از اصلیترین نقاط تجمع ذرات مضر تبدیل میکند و میتواند موجب انواع بیماری های مختلف شود.
در ادارات نیز وضعیت مشابهی وجود دارد. تهویه ناکافی، تجمع CO₂ ناشی از تنفس کارکنان، آلودگی ورودی از هوای بیرون و آلایندههای تولیدشده توسط سیستمهای تهویه و دستگاههای الکترونیکی، محیط کار را به فضایی با کیفیت هوای نامناسب تبدیل میکند. این شرایط معمولاً باعث خستگی زودرس، کاهش تمرکز، سردرد و افت محسوس راندمان کارمندان میشود؛ بهطوری که تحقیقات نشان میدهد کیفیت پایین هوا یکی از عوامل مهم کاهش بهرهوری در محیطهای کاری است.
به همین دلیل استفاده از دستگاه تصفیه هوا، چه در خانه و چه در محیطهای کاری، در روزهای آلوده تهران یک ضرورت جدی است. دستگاه تصفیه هوا با فیلتر کردن پیوسته هوا و حذف ذرات معلق و گازهای مضر، کیفیت هوا را بهطور چشمگیری بهبود میدهد و محیطی سالمتر، کماسترستر و مناسبتر برای تنفس و تمرکز فراهم میکند.
دستگاه تصفیه هوای مناسب برای استفاده در این روزهای آلوده تهران
در روزهایی که آلودگی هوا به بیشترین حد خود میرسد، انتخاب یک دستگاه تصفیه هوا و یا تهویه هوای مناسب اهمیت زیادی پیدا میکند. دستگاهی ایدهآل است که بتواند ذرات ریز معلق، آلایندههای گازی، بوهای نامطبوع و عوامل میکروبی را بهطور مؤثر حذف کند. دستگاه های تصفیه هوا آریاتیس با استفاده از فیلترهای چندمرحلهای شامل HEPA ، فیلتر کربن فعال و پیشفیلتر قادر هستند تا بیش از ۹۹٪ ذرات ریز مانند PM2.5، گردوغبار، دود سیگار و بوی ناشی از پختوپز را از بین ببرند. این دستگاهها علاوهبر تصفیه هوا، امکان تعویض هوای کهنه داخل را نیز فراهم میکنند و در محیطهایی که پنجرهها بستهاند، هوای تازه و پاک را به گردش درمیآورند. صدای کم، مصرف برق اندک و قابلیت پوششدهی مناسب برای فضاهای خانگی، اداری و حتی محیطهای با رفتوآمد بالا، تصفیه هوای آریاتیس را به انتخابی قابل اعتماد در روزهای آلوده تبدیل کرده است. در چنین شرایطی، استفاده از یک دستگاه قدرتمند تهویه و تصفیه هوای مستقل، نهتنها کیفیت زندگی افراد را بالا میبرد، بلکه نقش مهمی در حفظ سلامت تنفسی و کاهش اثرات آلودگی ایفا میکند.
جمعبندی
در روزهای آلوده تهران، کیفیت هوای محیطهای بسته بهطور مستقیم بر سلامت، انرژی و تمرکز افراد تأثیر میگذارد. استفاده از دستگاه تصفیه هوا با فیلترهای پیشرفته و سیستم تهویه هوای تازه، میتواند ذرات ریز معلق، گازهای مضر و آلایندههای میکروبی را کاهش دهد و هوایی پاک را همراه باکیفیت تنفس بالا فراهم کند. این اقدام ساده اما مؤثر، نهتنها سلامت خانواده و کارکنان را محافظت میکند، بلکه باعث بهبود کیفیت خواب، تمرکز و راندمان کاری میشود و زندگی روزمره را در شرایط آلودگی هوا بهطور قابل توجهی راحتتر و سالمتر میکند.
سوالات متداول:
چه ویژگیهایی برای انتخاب دستگاه مناسب مهم است؟
وجود فیلتر HEPA، فیلتر کربن فعال، قابلیت تعویض هوای کهنه با هوای تازه، پوششدهی مناسب برای فضای خانه یا اداره، مصرف برق بهینه، راندمان بالا و صدای کم از مهمترین ویژگیهاست.
چه مدت باید دستگاه تصفیه هوا روشن بماند؟
برای روزهای آلوده بهتر است دستگاه بهصورت مداوم روشن باشد تا ذرات معلق و آلایندهها از هوا حذف شوند. در ساعات اوج آلودگی یا زمانی که خانه یا اداره بیشترین رفتوآمد را دارد، اهمیت این موضوع بیشتر است.
آیا تمام دستگاههای تصفیه هوا میتوانند ذرات ریز PM2.5 را حذف کنند؟
خیر، فقط دستگاههای مجهز به فیلتر HEPA استاندارد قادر به حذف مؤثر ذرات ریز PM2.5 هستند. دستگاههای ساده یا بدون فیلتر HEPA ممکن است تنها ذرات بزرگتر را فیلتر کنند.
چگونه میتوانیم مطمئن شویم دستگاه درست کار میکند؟
برخی از دستگاهها مجهز به سنسور کیفیت هوا و نمایشگر دیجیتال هستند. کاهش مقدار آلاینده در نمایشگر و کاهش مشکلات تنفسی افراد نشانه عملکرد صحیح دستگاه است.
تعویض فیلترها چه زمانی ضروری است؟
فیلترها بسته به نوع، میزان استفاده و آلودگی هوا معمولاً هر ۶ تا ۱۲ ماه نیاز به تعویض دارند. فیلتر آلوده نهتنها عملکرد دستگاه را کاهش میدهد بلکه خود میتواند منبع آلاینده شود.
آریاتیس | مرجع تخصصی آبگرمکن های برقی و سیستم های گرمایشی با تکنولوژی های برتر اروپا








