آریاتیس | مرجع تخصصی آبگرمکن های برقی و سیستم های گرمایشی با تکنولوژی های برتر اروپا
چرا گرم کردن آب استخر همیشه اینقدر زمانبر و پرهزینه است؟
اگر استخر دارید، احتمالاً این تجربه را داشتید:
آب دیر گرم میشود، مصرف گاز یا برق بالا میرود و هیچوقت دقیق نمیدانید چه دستگاهی برای حجم استخر شما مناسبتر است.
دلیلش ساده است:
انتخاب روش اشتباه برای گرمکردن آب، باعث میشود ۲ تا ۵ برابر بیشتر هزینه کنید.
اگر شنا کردن برای تجربه حس آرامش است، پس این آرامش را نباید با نگرانی برای استفاده کمتر از استخر و جکوزی مجتمع مسکونی یا تفریحی یا حتی تعطیل کردن آن در فصل سرد بهخاطر قبضهای بالای گاز همراه باشد. هر چند ممکن است حتی در تابستان هم تعداد روزهای شنا در آب خنک استخر را برای هزینههای بالای چیلرهای معمول خود محدود کنیم. اما همه این مشکلات برای کسانی دغدغه ساز است که با نسل جدید سیستمهای سرمایشی و گرمایشی کم مصرف یعنی هیت پمپهای استخر آشنایی کامل ندارند. دنیای مدرن این روزها نیاز به استفاده از تجهیزات پیشرفته استخر برای رفاه بیشتر دارد. پس برای آشنایی بیشتر با مزیتهای این نسل جدید و تفاوتهای آن با سیستمهای سرمایشی و گرمایشی رایج استخر تا انتهای مقاله همراه باشید. در این راهنما، تمام روشهای گرمکردن آب استخر را مقایسه میکنیم و توضیح میدهیم چرا هیت پمپ در اغلب موارد بهترین انتخاب است.
هیت پمپ استخر چیست و چگونه کار میکند؟
در ابتدای بحث آشنایی اولیه و البته کمی تخصصی با نحوه کار هیت پمپها توضیح قانعکنندهای برای مخاطب آگاه امروزی است تا دلیل برتری این تجهیزات را کمی عمیقتر درک کند. در یک تعریف ساده، هیت پمپ یا پمپ حرارتی استخر (Pool Heat Pump) دستگاهی است که با مصرف برق بسیار پایین، از گرمای هوای محیط بهعنوان منبع اصلی تولید انرژی برای افزایش دمای آب به مقدار مشخص استفاده میکند. همچنین در مدلهای دوگانه، با انجام تنظیمات خاص در حالت سرمایش هنگام تابستان، هیت پمپ گرمای آب استخر را جذب کرده و به کمک سیستم تبرید دستگاه، مانند یک چیلر، آب استخر را خنک میکند.
در حقیقت این دستگاه چند منظوره کم مصرف، بدون نیاز به گاز، بدون استفاده از المنتهای برقی پر مصرف، دمای دلخواه آب استخر را در حالت ایدهآل و متناسب با فصل، تامین و حفظ میکند. پکیج استخر یا همان هیت پمپ استخر با توجه به محدودیتهای تامین گاز شهری، هزینههای مربوط به قبضهای ماهانه و البته هزینههای همیشه دردسرآفرین تعمیرات سیستمهای رایج گرمایش و سرمایش استخر، بهترین روش برای تامین آب سرد استخر در تابستان یا آب گرم استخر در زمستان هستند. با هیت پمپها میتوانیم دمای گرمایش آب استخر و جکوزی را تا ۴۳ درجه سانتیگراد و دمای سرمایش آب استخر را تا ۸ درجه سانتیگراد با حداقل هزینه و کمترین اتلاف انرژی تنظیم کنیم.
تفاوت هیت پمپ استخر با سایر سیستمهای گرمایشی و سرمایشی متداول
بیشتر مجتمعهای مسکونی، تفریحی، ویلاها و خانهها از بویلرها، پکیجهای گازی برای تامین آب گرم استخر و از چیلرهای تراکمی برای تامین آب سرد استخر استفاده میکنند. اما با توجه به تکنولوژی متفاوت هیت پمپ استخر و فواید بسیار آن مانند مصرف کمتر انرژی، هزینه ناچیز تعمیرات و حتی زمانبندی گرمایش یا سرمایش آب، شاید دیگر زمان آن رسیده که تکنولوژی های نوین جایگزین سیستمهای سنتی و پر حاشیه گرمایش و سرمایش استخر گردد. در این بخش نگاهی داریم به مهمترین دلایلی که بدون شک در نتیجه، هر مخاطبی را به استفاده از هیت پمپ برای استخر قانع خواهد کرد.
بازده سرمایش-گرمایش
اگر کمی فنیتر به موضوع نگاه کنیم، در همه سیستمهای سرمایشی و گرمایشی مقدار ضریب راندمان حرارتی و برودتی (EER-COP) شاخص مهمی برای میزان بهرهوری دستگاه و البته تاثیرگذار در انتخاب آن بهحساب میآید. این مقدار نسبت خروجی مفید گرما یا سرمای تولید شده به نسبت میزان برق مصرفی را نشان میدهد. هر اندازه (EER-COP) بالاتر باشد، دستگاه کارآمدتر و بهتر است.
در هیت پمپهای استخر ضریب راندمان بسته به دمای محیط و شرایط عملکرد بین عدد ۳ تا 10 تغییر میکند. یعنی بازای هر کیلووات ساعت مصرف برق توسط دستگاه، ۳ تا 10کیلووات انرژی سرمایشی یا گرمایشی تولید میشود. اما تفاوت اصلی و مهم اینجاست که در سیستمهای سنتی سرمایش و گرمایش استخر این مقدار با توجه به سطح تکنولوژی بهکار رفته در آنها بین یک تا حداکثر 5 تغییر میکند. همانطور که مشخص است، تفاوت بسیار زیاد در تولید گرما یا سرما با توجه به مصرف برق و بازدهی هیت پمپها، نشان دهنده مصرف بسیار زیاد گاز و برق سیستمهای معمول سرمایشی-گرمایشی آب استخر است. اعداد و ارقام جدول زیر این تفاوت را بهخوبی نشان میدهد.
| نوع سیستم سرمایش و گرمایش آب گرم استخر |
COP |
| بویلر/پکیج گازی/هیتر برقی | 1 |
| چیلر تراکمی معمولی | 2~3.5 |
| چیلرهای اینورتردار | 3.5~5 |
| هیت پمپ استخر | 3~10 |
میزان مصرف انرژی
بویلرهای گازی معمول برای گرمایش استخر به جز راندمان پایین و مصرف انرژی بالای خود، یک مشکل اصلی دیگر نیز دارند. وابستگی این تجهیزات به مصرف گاز و مشکلات افت فشار گاز در فصول سرد سال موضوع گرمایش استخر را بهخصوص در مناطق سردسیر با سختیهایی روبرو میکند. تعطیلی بسیاری از استخرها در مجتمعهای بزرگ ایران در سالهای اخیر بهدلیل همین محدودیتها، استفاده ازتکنولوژی جدید گرمایش و سرمایش آب استخر، ضرورت بیشتری خواهد داشت.
از طرف دیگر، چیلرهای تراکمی سرمایش استخر هم بهخصوص در مناطق گرم برق زیادی مصرف میکنند. البته مدلهای اینورتردار از نظر مصرف انرژی بهینهتر هستند، اما با توجه به پایینتر بودن عملکرد سرمایشی آنها نسبت به هیت پمپ آب سرد استخر، از این لحاظ قابل رقابت نیستند. طبق آمار، مصرف انرژی هیت پمپهای استخر به اندازه 3/1 مصرف انرژی در انواع سیستمهای رایج گرمایشی-سرمایشی استخر است. همچنین نسبت به انواع چیلرهای برقی معمولی تا ۸۵ درصد در مصرف انرژی صرفهجویی میکنند.
مدیریت مصرف انرژی
هیت پمپ استخر غیر از کم مصرف بودن، از لحاظ مدیریت مصرف انرژی نیز هوشمند است. بسیاری از هیت پمپهای معتبر برندهای شناخته شده مجهز به کنترلرهای هوشمند و کنترل دیجیتال هستند که به راحتی با برنامهریزی زمانی خاموش یا روشن شدن در ساعات تعریف شده از مصرف بیرویه برق جلوگیری میکنند. حتی در انواع پیشرفتهتر مجهز به اینورتر، سرعت کمپرسور با توجه به نیاز واقعی گرمایش یا سرمایش استخر تنظیم میشود.
عملکرد دوگانه گرمایش-سرمایش
برخی مدلهای پمپ حرارتی یا همان هیت پمپ در قالب یک پکیج استخر برای سرمایش و گرمایش آب استخر قابل استفاده هستند. یعنی با خرید تنها یک دستگاه میتوانیم در زمان دلخواه آب استخر را گرم یا سرد کنیم. به این شکل در هزینه اولیه صرفهجویی میکنیم و البته فضای کمتری را برای نصب در محل نیاز خواهیم داشت. هیت پمپهای دوگانه برای کاربرد در استخرهای ویلایی واقع در مناطق با تابستان گرم و زمستانهای سرد، مراکز تفریحی یا استخرهای آب درمانی که نیاز به دمای دقیق و کنترل شده آب در طول سال دارند، بسیار اقتصادیتر از سیستمهای سنتی گرمایشی است.
استفاده از قابلیتهای جدید و هوشمند WIFI
با قابلیت WIFI در هیت پمپ شرکتهای معتبر، استفاده از دستگاه حتی از راه دور هم بسیار ساده است. به این شکل از طریق موبایل، تبلت یا لپتاپ میتوانیم دستگاه را قبل از رسیدن به خانه روشن کنیم تا دمای آب استخر تنظیم شود یا بعد از خروج از خانه سیستم را خاموش کنیم. برنامهریزی زمانی تنظیم دما در ساعت مشخص و امکان بررسی دمای دستگاه از راه دور همگی علاوه بر راحتی بیشتر میزان مصرف انرژی را هم مدیریت میکند.
دوام و طول عمر
در دستگاه های رایج گرمکن استخر امکان پوسیدگی مبدل حرارتی در اثر کلر استخر، زنگزدگی و رسوبگرفتگی لولهها و خرابی پمپ بهدلیل املاح و کلر آب بسیار زیاد است. این موضوع بهخصوص در مناطقی که آب استخر بدون فیلتر استفاده می شود، بهشدت طول عمر دستگاهها و ادوات را پایین میآورد. در این حالت قبل از کار افتادن کامل، سیستم خیلی دیر آب استخر را گرم یا سرد میکند که نشانه افت راندمان حرارتی آن بدلیل فرسوده شدن تاسیسات موتورخانه استخر است.
حداکثر طول عمر سیستمهای معمول گرمکن استخر یا سرمایش آب، حتی در صورت استفاده از یک موتورخانه با کیفیت، فیلتر استخر مناسب، سرویس و نگهداری دقیق و منظم بین ۸ تا ۱۸ سال است. اما چون هیت پمپ استخر با هوای محیط تماس دارد، دچار رسوب یا زنگزدگی قطعه نمیشود، ضمن اینکه بسیاری از مدلهای پیشرفته آن مبدلهای تیتانیومی دارند که در تماس با کلر استخر به هیچوجه خورده نمیشوند و امکان خرابی آنها در طولانی مدت کمتر است. معمولا هیت پمپهای معمولی استخر بین ۱۵ تا ۲0 سال و مدلهای اینورتردار تا ۲۵ سال عمر میکنند.
هزینههای تعمیر و نگهداری
سیستمهای معمول سرمایش و گرمایش با توجه به استفاده از قطعات مختلف که با آب در تماس هستند، به مرور فرسوده میشوند و نیاز به تعمیرات بیشتری پیدا میکنند. از طرفی برای نصب این سیستمها معمولا موتورخانه، مخزن و تجهیزات بسیار اضافهتری استفاده میشود که علاوه بر نیازبه فضای زیاد، هزینه بالای تعمیر و نگهداری هم دارند. در حالیکه هیت پمپهای استخر فضای کمتری را اشغال میکنند و با توجه به تعداد قطعات کمتر، هزینه تعمیر و نگهداری پایینتری هم دارند.
آلودگی هوا
این تفاوت ممکن است برای مردم ایران کمی ناشناخته و البته غیر ضروری در انتخاب هیت پمپ باشد. اما اعتقاد داریم که هر تامینکننده یا فروشنده سیستم سرمایشی یا گرمایشی با توجه به مسئولیت خود در برابر آینده کشور حتما باید این موضوع را در ارائه محصولات خود در نظر بگیرد. چیزی که امروز بهنام آلودگی یا پدیده وارونگی هوا در شهرها همه ما را دچار خود کرده است، از همین کارهای کوچک شروع میشود.
انواع بویلرها و پکیجهای گازی با توجه به سوزاندن گاز برای تولید حرارت تاثیر مستقیم بر آلودگی هوا دارند. از سوخته شدن هر متر مکعب گاز طبیعی حدود ۲.۷ کیلوگرم دی اکسید کربن تولید میشود که اگر حجم آب استخر بالا باشد، این مقدار، گازهای سمی قابل توجهی در محیط رها میکند. در مورد چیلرهای سرمایش آب استخر هم، هر چند بهدلیل مصرف برق، آلودگی کمتری نسبت به بویلرها و پکیجهای گازی دارند، اما مصرف بیشتر برق آنها نسبت به هیت پمپ استخر هوا را بصورت غیر مستقیم بیشتر آلوده میکنند.
مقایسه سریع سیستمهای گرمایشی استخر
| سیستم | مزایا | معایب |
|
بویلر / پکیج گازی |
گرمایش سریع و قدرتمند مصرف مستقیم گاز |
هزینه سوخت بالا آلودگی هوا نگهداری پر هزینه |
|
چیلر تراکمی معمولی |
مناسب پروژههای بزرگ قابلیت سرمایش/گرمایش |
مصرف برق بالا راندمان کمتر در ظرفیت پایین |
|
چیلر اینورتردار |
مصرف برق بهینه در مصرف متغیر عمر کمپرسور بیشتر کنترل دقیق دما |
هزینه اولیه بالاتر طراحی پیچیده |
|
هیت پمپ |
بهرهوری انرژی بالا (COPبالا) هزینه نگهداری کم، عمر طولانی دوستدار محیط زیست |
سرعت گرمایش کمتر سرمایه اولیه بالاتر وابسته به دمای محیط |
جمعبندی
در زمانی که تامین انرژی برق و گاز و هزینههای بالای آن هر روز مالکان مجتمعهای مسکونی و تجاری را با مشکلات بیشتر روبرو میکند، استفاده از تجهیزات استخر کم مصرف، یک انتخاب هوشمندانه و ضروری است. هیت پمپهای استخر با تمرکز بر مدیریت هوشمند مصرف انرژی و پایین آوردن هزینههای مربوط به مصرف گاز، برق، تعمیر و نگهداری سالیانه، جایگزینی ایدهآل برای انواع سیستمهای سرمایشی و گرمایش رایج در تامین آب گرم استخر محسوب میشوند. همچنین ویژگیهایی مانند عملکرد دوگانه سرمایش-گرمایش، کنترل از راه دور دستگاه، تنظیمات هوشمند دمای استخر و روشن یا خاموش شدن در ساعت مشخص دلایل قانعکنندهای برای انتخاب این دستگاهها هستند. البته برای خرید بهترین و با کیفیتترین پکیج استخر یا هیت پمپ استخر لازم است برندهایی را انتخاب کنیم که با استفاده از فناوری روز جهان و استانداردهای بالای کیفی قطعات، تضمین بالایی برای عملکرد طولانی مدت داشته باشند. در صورت تمایل به مشاوره تخصصی در این خصوص میتوانید با مجموعه آریاتیس تماس بگیرید.
سوالات متداول:
1. هیت پمپ استخر چگونه باعث کاهش هزینههای انرژی نسبت به سیستمهای گرمایشی سنتی میشود؟
هیت پمپ استخر به جای تولید مستقیم گرما، با استفاده از تکنولوژی انتقال حرارت ، انرژی را از هوای محیط جذب و طی فرایندی به آب استخر منتقل میکند. این روش باعث میشود برای هر واحد برق مصرفی، چندین واحد گرما به استخر منتقل شود، که به طور قابل توجهی هزینههای انرژی را نسبت به سیستمهای گرمایشی سنتی مانند بویلر گازی یا هیتر برقی کاهش میدهد. علاوه بر صرفهجویی در مصرف انرژی، هیت پمپها با طول عمر بالاتر و نیاز به نگهداری کمترنیز، هزینه ها را کاهش میدهند.
آیا هیتپمپ استخر نسبت به سایر سیستمهای گرمایشی، فضای بیشتری اشغال میکند؟
معمولاً هیتپمپ استخر نسبت به سیستمهای گرمایش سنتی مثل دیگ گاز یا هیترهای بزرگ، فضای کمتری اشغال میکند. هیتپمپ بهصورت یک یونیت کندانسور در فضای باز نصب میشود و فقط نیاز به جریان هوای مناسب دارد. در حالیکه دیگ، مشعل و تجهیزات جانبیشان فضای بیشتری میگیرند و معمولاً باید داخل موتورخانه نصب شوند. بنابراین اگر فضای محدودی دارید، هیتپمپ استخر معمولاً انتخاب جمعوجورتر و مناسبتری است و قابلیت نصب در موتور خانه، کنار استخر و حتی در فضای باز را دارد.
چه عواملی موجب کاهش طول عمر هیتپمپ استخر میشوند و آیا سختی آب، کلر و رسوب بر دوام هیتپمپ تأثیرگذار هستند؟
بله، عواملی مانند سختی بالای آب، رسوبگذاری و کلر غیر استاندارد بهطور مستقیم باعث کاهش عمر هیتپمپ میشوند. رسوب داخل مبدل حرارتی تجمع پیدا کرده و راندمان دستگاه را پایین میآورد، درحالیکه کلر زیاد یا تنظیم نبودن pH میتواند موجب خوردگی قطعات فلزی شود. همچنین نصب اشتباه، نوسانات برق و سرویس نکردن دورهای از دیگر دلایلی هستند که فشار بیشتری به دستگاه وارد کرده و عمر آن را کاهش میدهند. اما استفاده از مبدل تیتانیوم در هیت پمپ که بسیار مقاوم در برابر آسیب های مختلف می باشد، دوام دستگاه را به شدت بالا برده و از هزینه های گزاف تعمیرات جلو گیری می کند.
مزایای استفاده از هیتپمپهای دومنظوره استخر با قابلیت گرمایش و سرمایش آب چیست؟
مزایای استفاده از هیتپمپهای دومنظوره این است که با یک دستگاه میتوان هم آب استخر را در زمستان گرم و هم در تابستان خنک کرد، بنابراین دیگر نیازی به خرید و نصب دو سیستم جداگانه نیست. این نوع هیتپمپها مصرف برق بسیار کمتری نسبت به چیلر یا هیترهای مستقل دارند و به دلیل استفاده از کمپرسور اینورتر، دما را با ثبات بیشتر و صدای کمتر تنظیم میکنند. از طرفی نگهداری آنها سادهتر است، فضای کمتری اشغال میکنند و برای ویلاها و ساختمانهایی که استفاده چهار فصل از استخر دارند، یک گزینه اقتصادی و کاربردی محسوب میشوند.
آیا استفاده از هیتپمپ استخر دومنظوره باعث افزایش هزینه برق میشود؟
معمولاً خیر. هیتپمپهای استخر دومنظوره بهدلیل تکنولوژی استفاده از دمای محیط و مصرف انرژی پایین، به نسبت سیستمهای جداگانه گرمایش و سرمایش آب استخر برق بسیار کمتری مصرف میکنند. در واقع داشتن یک دستگاه بهجای دو سیستم مستقل، هزینه نگهداری و مصرف انرژی را کاهش میدهد و مقرونبهصرفهتر است.
آیا در محلی که گاز شهری وجود دارد بازهم هیت پمپ پیشنهاد می شود؟
به غیراز مزیت های ذکر شده هیت پمپ استخر نسبت به سیستم های گاز سوز، با توجه به مصرف شدید گاز برای استفاده گرمایش آب استخر، قبض های گازتساعدی و محدودیت های گاز در کشور، بهتر است برای استخرهای در حال ساخت هیت پمپ پیشنهاد شود. چرا که در بسیاری از مناطق ویلایی به دلیل مصرف نا متعارف گازبرای آب گرم استخر، کنتورهای زیادی توسط شرکت گاز جمع آوری شده است و این گونه محدودیت ها روز به روز در حال افزایش است.
