همانطور که در فصل سرما، انتخاب سیستمهای گرمایشی اهمیت پیدا میکنند، با شروع فصل گرما یکی از بزرگترین دغدغههای مردم انتخاب سیستم سرمایشی مناسب است. در این مقاله قصد داریم ضمن ارائهی تعاریف و تاریخچهی استفاده از وسیلههای سرمایشی، انواع سیستم سرمایشی پرکاربرد را، معرفی کرده و ضمن مرور مزایای هرکدام، وسیلهی مناسب برای انواع مناطق آبوهوایی را معرفی کنیم. درواقع این مطلب یک راهنمای خوب برای آشنایی با سیستمهای سرمایشی مناسب، برای فصول گرم است.
سیستم سرمایشی چیست و چه کاربردی دارد؟
سیستم سرمایشی مجموعهای از دستگاهها و تجهیزات است که با جذب گرمای محیط و انتقال آن به بیرون، دمای فضا را کاهش داده و هوای خنک و مطبوع ایجاد میکند. این سیستمها در منازل مسکونی، دفاتر، فروشگاهها، کارخانهها و حتی سردخانهها کاربرد دارند و به حفظ آسایش افراد، بهرهوری بهتر کارکنان و جلوگیری از آسیب تجهیزات کمک میکنند. انتخاب سیستم سرمایشی مناسب بسته به شرایط آبوهوایی، متراژ فضا و نوع کاربری ساختمان، نقش مهمی در صرفهجویی در مصرف انرژی و افزایش طول عمر دستگاهها دارد و میتوان از انواع کولر آبی، کولر گازی، اسپلیت، چیلر، VRF و GHP برای تأمین سرمایش مطلوب استفاده کرد.
تاریخچه سیستمهای سرمایشی
اولین اقدام برای ساخت سیستمهای سرمایشی در سال 1880 میلادی بود که یک سیستم تهویه هوا ساخته شد که بسیار مورد استقبال قرار گرفت. دکتر جان گری در سال 1851 شروع به ساختن دستگاه برودتی کرد که در سال 1880 به نتیجه رسید و بیشتر در زمینهی کارهایی مثل منجد شدن گوشت و تهویه یخ استفاده میشد.
با پیشرفت علم و تکنولوژی در قرن بیستم میلادی اولین سیستمها برای خنک کردن محیط به بازار ارائه شدند. این سیستمها تهویه مطبوع نامیده شدند، که منظور همان سیستمهای تهویه هوا (سیستم سرمایشی) است. اولین سیستمهای تهویه مطبوع در سال1902 به بازار بورس نیویورک وارد شدند. سیستمهای سرمایشی و تهویه هوا در سال 1900 شروع به پیشرفت کردند و امروزه پیشرفتهای گسترده ای داشته اند.
تقسیم بندی انواع سیستمهای سرمایشی
از دیدگاه انرژی مصرفی میتوان سیستمهای تهویه مطبوع را در زمینهی سرمایش به دو دستهی کلی تقسیم بندی کرد:
- تمام برقی: مانند چیلرهای تراکمی، اسپلیت کانالی، وی آر اف (VRF)
- ترکیبی از گاز و برق: همانند چیلرهای جذبی و جی اچ پی (GHP) یا پمپ حرارتی گازی
از دیدگاه طرز خنک سازی کندانسور میتوان سیستمهای تهویه مطبوع را به دو سیستم تقسیم کرد:
- آب خنک: همانند چیلرهای جذبی یا تراکمی آب خنک که نیاز به برج خنک کننده دارند.
- سیستم هواخنک: مانند چیلر تراکمی هوا خنک، اسپلیت، اسپلیت کانالی، وی آر اف (VRF) و جی اچ پی(GHP) یا پمپ حرارتی گازی
از نظر سیال انتقال حرارت میتوان دو دستهی زیر را در نظر گرفت:
- سیستمهای آبی، که در آن سیال انتقال حرارت آب است و توسط چیلر یا بویلر و دیگ تولید میشود و با استفاده از پمپها به واحدهای توزیع هدایت میشود.
- سیستمهای با مایع مبرد، که در قسمت اواپراتور هوا را سرد میکنند و با استفاده از سیال هوا دما، رطوبت، کیفیت و فشار طرح داخل را تنظیم میکنند. مثال بارز این نمونه، سیستمهای وی آر اف، اسپلیت کانالی و اسپلیت دیواری هستند. توجه داشته باشید که در اغلب مواقع از سیستمهای ترکیبی استفاده میشود.
از نظر نوع انتقال سیال و انتقال حرارت میتوان سیستمهای سرمایشی را به دو دسته تقسیم بندی کرد:
- برای انتقال آب، از لولههای گالوانیزه یا چند لایه استفاده میشود و برای انتقال مبرد، از لولههای مسی استفاده میکنند.
- به وسیلهی کانالهای هوا و با استفاده از ایر واشر، هوا رسان یا کولر آبی، هوا را انتقال میدهند.
12سیستمسرمایشی
در ادامه به معرفی و آشنایی کامل با انواع سیستمهای سرمایشی میپردازیم.
- کولر آبی
- کولر گازی
- اسپلیت
- فن کوئل
- چیلر
- داکت اسپلیت
- دستگاه پکیج یونیت
- دستگاه جدید GHP
- دستگاه هیت پمپ سرمایشی و گرمایشی
- دستگاه جدید VRF
- دستگاه زنت (ZENT)
- دستگاه اکونوپک
شناخت نحوه عملکرد و موارد کاربرد سیستمهای سرمایشی به خرید بهترین سیستم سرمایشی متناسب با نیاز شما کمک میکند.
کولر آبی
کولر آبی نوعی کولر است که با تبخیر آب، هوا را خنک میکند. کولرهای آبی با فرآیند سرمایش تبخیری کار میکنند. سرمایش تبخیری فرآیندی است که در آن پدیدهی تبخیر به عنوان یک جاذب گرماییِ طبیعی استفاده میشود. در این فرآیند، گرمای محسوس هوا جذب شده و به عنوان گرمای نهانِ لازم برای تبخیر آب استفاده میشود. مقدار گرمای محسوس جذبشده هم به مقدار آبی که تبخیر میشود بستگی دارد. هر چقدر آب در گردش داخل کولرهای آبی بیشتر باشد، قدرت خنککنندگی آن هم بیشتر میشود. سرمایش تبخیری، یک فرآیند بسیار قدیمی است که منشأ آن به هزاران سال قبل، در تمدنهای باستانی ایران و مصر بازمیگردد. خنککنندههای تبخیری نوین، بر اساس نمونههای اولیهای که در دههی ۱۹۰۰ آمریکا ساخته شد، تولید میشوند. در سرمایش تبخیری مستقیم، مقدار آب موجود در هوای خنک شده افزایش مییابد. در سرمایش تبخیری غیرمستقیم، تبخیر در درون یک مبدل حرارتی انجام میشود و مقدار رطوبت موجود در هوای خنک شده، تغییری نمیکند.
سرمایش تبخیری به سه نوع انجام می شود:
- مستقیم: در این روش، با شروع به کار سیستم تبخیری، آب تبخیر شده و همزمان با افزایش میزان رطوبت هوا، دمای آن کاهش مییابد.
- مختلط: این روش ترکیبی از روش سرمایش تبخیری مستقیم و غیر مستقیم است. این روش توسط دستگاههای مکانیکی انجام میشود.
- غیر مستقیم: اما در روش غیر مستقیم عمل سرمایش تبخیری در مبدل حرارتی انجام میشود. همچنین، مقدار رطوبت محیط نیز در این روش تغییری نخواهد داشت. (بر خلاف روش مستقیم)
کولرهای آبی نوعی از کولرها هستند که، برای مناطقی با آب و هوای گرم و خشک استفاده میگردند، زیرا کولر آبی با ایجاد رطوبت مانع از خشک شدن هوا و ترک خوردن وسایل چوبی و ایجاد الکتریسیته ساکن در این مناطق میگردد و همچنین، به لطافت هوا نیز کمک میکند.
انواع کولر آبی
- کولر آبی پرتابل یا متحرک: همانطور که از نام آن مشخص است، قابلیت جابهجایی و پرتابل بودن را دارد. مخزن این کولر یا به صورت دستی پر میشود و یا قابلیت اتصال مستقیم به شیلنگ و شیر آب را دارد.
- کولر آبی ثابت: معمولترین نوع کولر آبی است به دلیل داشتن ابعاد بزرگ بر روی پشتبام یا تراس یا بعضاً در حیاط نصب میشود و با استفاده از کانالکشی میتوان از هوای خنک آن بهره مند شد.
کولرهای آبی ثابت، از نظر نحوه خنککنندگی هوا، به دو نوع تقسیم میشوند:
- کولرهای آبی معمولی (با پوشال)
- کولرهای آبی سلولزی
همانطور که میدانیم در کولر آبی معمولی، با ریزش آب روی پوشالها و عبور هوا از میان پوشالهای خیس، هوای خنک ایجاد میشود و البته پوشال بعد از مدت کمتر از یک ماه پیوستگی خود را از دست میدهد و خالی شدن پوشال در بعضی نقاط، باعث کاهش راندمان خنککنندگی در کولرهای آبی معمولی و پوشالی میگردد.
کولر گازی
کولر گازی را ویلیس کریر در سال ۱۹۰۲ میلادی اختراع کرد. کولر گازی نوعی دستگاه تهویه است که به کمک سیکل تبرید تراکمی، گرما را از اتاق گرفته و آن را در خارج اتاق دفع میکند. در بعضی دستگاهها امکان معکوس کردن این سیکل یا چرخه وجود داشته و میتوان کولر را تبدیل به پمپ حرارتی (Heat Pump) کرد و در فصل زمستان از آن برای گرمایش استفاده کرد.
به طور کلی کولر گازی، وظیفه جذب هوای گرم داخل و تولید هوای خنک و مطبوع از طریق فرآیند تبخیر مایع مبرّد به گاز در اواپراتور کولر را دارا میباشد. هر دستگاه کولر گازی از چهار جزء اصلی؛ کمپرسور، کندانسور، اواپراتور و شیر انبساط یا لوله مویی تشکیل میشود. در کولر گازی از گازهای مخصوص تبرید از جمله R-22 یا R-134a یا R-404 و … استفاده میشود. بعضی از این گازها به شدت برای لایه ازون کره زمین مضر بوده و به همین دلیل در حال جایگزینی با گازهایی هستند که برای محیط زیست و لایه ازون مخاطرات کمتری داشته باشد.
انواع کولر گازی
موارد زیر از انواع کولرهای گازی موجود در بازار جهانی است:
- یونیت یا مدل پنجره ای
- مدل اسپلیت یا دو تکه
- کولر گازی مدل پرتابل
- داکت اسپلیت
- کولرهای گازی مولتی اسپلیت
- مدل سقفی و زمینی
- کولرهای گازی مرکزی(ایستاده)
اسپلیت
اسپلیت نوعی کولر گازی است که هوای گرم خانه را گرفته و به حالت خنک به داخل برمیگرداند. این کار تا جایی اتفاق می افتد که ترموستات به دمای دلخواه برسد. کولر در واقع همانند یخچالی است که محفظه عایق ندارد. مایع مبرد مانند فرئون گرما را گرفته، بخار می شود و محیط را خنک می کند. در کولرها دستگاهی که مبرد را بخار میکند همانند یخچال است. اسپلیتها دو تکه (یونیت داخلی و خارجی) هستند در حالی که کولرهای گازی پنجره ای بصورت یک دستگاه کامل هستند.
انواع اسپلیت
انواع کولرهای گازی اسپلیت که بسیار در نگاه مردم پر استفاده بودهاند، عبارتند از:
- Multi Split
- داکت Split
- مدل پرتابل
- مدل ایستاده
- سقفی و زمینی
فنکویل
فنکویل (Fan coil)، دستگاهی جهت سرمایش و گرمایش و بهطور کلی تهویه مطبوع در ساختمانهای مسکونی، تجاری و صنعتی میباشد که دارای یک کوئل (رادیاتور) و فن بوده و جریان آب سرد یا گرم رادیاتور توسط فن دستگاه بصورت هوای گرم یا سرد در فضا منتشر میشود.
انواع فنکویل
امروزه فنکویلها از نظر سلیقه، کاربرد و محل نصب در اشکال متفاوتی ساخته میشوند که عبارتند از:
- سقفی توکار
- سقفی روکار
- زمینی روبرو زن یا بالازن
- دیواری
- کاستی
چیلر
چیلر سیستمی است که با استفاده از سیکل تبرید تراکمی یا سیکل تبرید جذبی گرما را از مایع میگیرد. این مایع سرد شده میتواند در تجهیزات تهویه مطبوع مانند هواساز و فنکوئل استفاده شود. گرمای گرفته شده از آب میتواند به محیط داده شده و یا برای افزایش بازدهی، در کاربردهای گرمایشی استفاده شود.
انواع چیلرها
متداولترین دستگاههای چیلر شامل موارد زیر هستند:
- چیلر
- تراکمی
- اسکرو
- چیلر تراکمی سانتریفوژ
گاز مبرد چیلرها در کندانسور با سه روش آب خنک، هوا خنک و تبخیری، خنک سازی میشود. انواع مختلفی از چیلرهای جذبی عبارتند از:
- چیلرهای آب گرم ضد کریستال
- چیلرهای بخار تک اثره (Single Effect)
- چیلرهای بخار دو اثره (Double Effect)
- چیلرهای شعله مستقیم (Direct Fired)
عملکرد چیلرهای جذبی:
اواپراتور مبرد توسط سیستم توزیع خاصی بصورت کاملاً یکنواخت روی دسته لولههای آب برگشتی از ساختمان ریخته و بدلیل فشار پایین محفظه اواپراتور تبخیر شده و باعث سرد شدن آب داخل لولهها میشود. ابزوربر لیتیوم بروماید توسط سیستم توزیع بصورت کاملاً یکنواخت روی لولهها میریزد، بخار مبرد تولید شده در اواپراتور توسط محلول لیتیوم بروماید در ابزربر جذب میگردد، به دلیل عدم استفاده از سیستم قدیمی نازل در توزیع لیتیوم بروماید امکان گرفتگی یا افتادن نازل و همچنین ریختن مایع بدون تماس با لولهها در اثر پاشش توسط نازل وجود ندارد. ژنراتور محلول لیتیوم بروماید که پس از جذب بخار مبرد در ابزربر رقیق شده برای احیا شدن وارد ژنراتور شده و حرارت میبیند، در اثر حرارت دریافتی بخار مبرد، از لیتیوم بروماید جدا شده و محلول لیتیوم بروماید غلیظ شده برای استفاده مجدد از طریق مبدل حرارتی راهی ابزربر میشود .
کندانسور بخار مبرد تولید شده توسط ژنراتور در کندانسور بدلیل تبادل حرارت با آب ورودی از برج خنک کننده، تقطیر شده و جهت استفاده مجدد راهی اواپراتور میشود. چیلرهای آب گرم ضدکریستال وسیلهای مناسب جهت استفاده درساختمانهای اداری و مسکونی با زیربنای متوسط اند، که مایل به داشتن دستگاهی با راهبری ساده و بدون دردسر هستند.
مینی چیلر هوا خنک:
مینی چیلر، اصطلاحی میباشد که از عبارت انگلیسی(Mini Chiller)، یعنی چیلر کوچک میآید. چیلرها در لغت به معنای آب سردکن میباشند که جهت تولید آب سرد در تهویه مطبوع و صنایع مختلف از قبیل پزشکی، صنعت چاپ، صنعت لیزر و دستگاههای تزریق پلاستیک استفاده میشوند. مینی چیلر نیز همانند چیلر، در صنعت تهویه مطبوع و دیگر صنایع بسیار کاربرد دارد و در چیلرهای صنعتی جهت دستگاههای تزریق پلاستیک و MRI از مینی چیلر استفاده میگردد.
داکت اسپلیت
به طور کلی در داکت اسپلیتها از هوای برگشت داخل هر واحد استفاده میشود، تا راندمان کاری دستگاه بالا رود که این امر موجب مصرف انرژی کمتر میشود. خوب است بدانید که سرمایش و گرمایش در این دستگاه به وسیلهی حرکت هوا در واحد داخلی (هواساز) با مکش هوای داخلی صورت میگیرد. عملکرد این سیستم سرمایشی، کاملاً مانند کولرهای گازی و اسپلیتها میباشد، و برای گرمایش در این سیستم از کوئل آب گرم استفاده میشود. در این دستگاه، یک هواساز در بالای سقف کاذب قرار داده میشود و هوا را مستقیماً و یا با استفاده از کانالهای اجرا شده در تمامی اتاقها و فضاها توزیع مینماید. داکت اسپلیتها در دو نوع معمولی و اینورتر تولید میشوند، که داکت اسپلیت اینورتردار به حسگر دمای داخلی مجهز است و میتواند با تغییر فرکانس برق وارد شده، تعداد دور و قدرت کمپرسور را با توجه به دمای محیط تغییر دهد.
دستگاه پکیج یونیت
پکیج یونیت یا روف تاپ، پکیج دستگاهی است که از تجمیع هواساز و چیلر در یک واحد بوجود آمده است. اگر از کندانسور هوایی استفاده شود، به آن پکیج یونیت هوایی و اگر از برج خنک کننده استفاده گردد، به آن پکیج یونیت آبی گفته میشود. این دستگاه در دو مدل یکپارچه و مجزا با کندانسور آبی و هوایی برای سیستم سرمایش و گرمایش از ظرفیت ۵ الی ۸۰ تن تبرید با کوئل انبساط مستقیم (DX) و انواع کوئلهای گرمایی و با فیلترهای مختلف طراحی و تولید میگردد. روف تاپ پکیج به عنوان یک سیستم واحد و یکپارچه، در هر زمان میتواند هوای خنک و گرم را برای ساختمان فراهم سازد.
دستگاه GHP
دستگاه GHPمخفف (Gas Heat Pump)، یکی از سیستمهای تهویه مطبوع است که هم ظرفیت سرمایشی و هم ظرفیت گرمایشی دارد. سوخت اصلی آن، در هر دو حالت سرمایشی و گرمایشی گاز طبیعی شهری است، و بر پایه یک موتور احتراق داخلی گازسوز و سیکل تبرید تراکمی کار میکند. این دستگاه به علت مصرف گاز برای سرمایش، هزینههای مصرف برق در تابستان را کاهش میدهد و با توجه به بهای پایین گاز نسبت به برق در ایران، این مورد یکی از بهصرفهترین سیستمهای تهویه مطبوع سرمایشی گرمایشی در ایران به شمار میرود. البته دستگاه GHP مصرف برق نیز دارد ولی مصرف برق آن اندک بوده و فقط برای راه اندازی سیستم کنترلی و فنهای کندانسور است و یک برق تکفاز کفایت میکند.
این دستگاه به صورت کاملاً یکپارچه میتواند تمامی نیازهای برودتی و حرارتی یک ساختمان را برآورده کند. در این سیستم دمای هر اتاق یا فضای داخلی ساختمان به بهترین شکل ممکن و به صورت کاملاً هوشمند و مستقل از سایر اتاقها و فضاها تنظیم میگردد و برای ساختمانهایی که با مشکل تأمین برق مواجه هستند بهترین گزینه میباشد. از دیگر ویژگیهای این سیستم، میتوان به عدم نیاز به وجود متعلقاتی چون موتورخانه، دیگ بخار یا دیگ آبگرم، برج خنک کن، پست برق سه فاز و سایر تجهیزات موتورخانهای و تاسیسات لولهکشی آب اشاره کرد.
دستگاه هیت پمپ سرمایش و گرمایش
هیت پمپ سرمایش و گرمایش با منبع انرژی هوا (Air Source Heat Pump) که با مکانیزم و عملکرد اسپلیت طراحی شده است، اما در مقایسه با اسپلیت و سیستمهای سرمایشی مشابه، تا 75% در مصرف انرژی برق صرفه جویی کرده و بدلیل اینکه حدود 4/3 انرژی لازم را از هوای محیط جذب میکند، این قابلیت را دارد که در مصرف انرژی به شکل چشمگیری صرفهجویی کند. این نوع هیت پمپ انواع مختلف دارد که با توجه به ظرفیت مورد نیاز گرمایش و سرمایش، قابل انتخاب است. همچنین بعضی از مدلها، ضمن تامین انرژی گرمایشی و سرمایشی قابلیت تهویه و تصفیه هوا و همچنین تامین آب (Compact)گرم مصرفی در یک دستگاه را نیز دارا میباشند.
امروزه در اروپا و کشورهایی که صرفهجویی مصرف انرژی و استفاده از دستگاهها با منبع انرژیهای تجدیدپذیر بسیار حائز اهمیت میباشند، این نوع هیتپمپ جایگاه ویژهای دارد. از این رو کمپانیهای بزرگ از سالهای گذشته اقدام به تولید این دستگاهها نموده و رقابت چشمگیری در انواع آن با اشکال و ورژنهای مختلف به چشم میخورد. از کمپانیهای پیشرو در این صنعت، شرکت استیبل الترون آلمان (Stiebel Eltron) میباشد که از سال 2007 اقدام به تولید انواع هیت پمپ نموده، و با کیفیت بالا، تکنولوژی برتر و سوابق 95 ساله خود همچنان سهم بزرگی از بازار اروپا را از آن خود کرده است.
در صورتی که با کمپانی معروف و خوشنام استیبل الترون آشنایی ندارید، و تمایل به شناخت شرکت استیبل الترون و تکنولوژی آن را دارید، پیشنهاد میکنیم خواندن مقاله جامع معرفی این شرکت، با عنوان “تاریخچه و محصولات شرکت استیبل الترون” را از دست ندهید.
دستگاه جدید VRF
سیستمهای VRF، اولین بار توسط شرکت معتبر ژاپنی Daikin و در سال 1982 ابداع گردید. نسل قبلی این سیستمها در حقیقت همان دستگاههای MPS (Multi Power System) بودند. سیستمهای MPS که در حال حاضر نیز وجود دارند معروف به Multi split نیز هستند که با یک یونیت خارجی قادر به تغذیه تا ماکزیم 8 پنل داخلی هستند. این سیستمها که تا ظرفیت حدوداً 100,000 BTU تولید شده بودند، قابلیت اتصال به یونیتهای مختلف داخلی اعم از دیواری، داکت و کاستی را داشتند و در دو نوع تکفاز و سه فاز تولید شدند، اما به علت محدودیتهای زیاد لولهکشی در طول و ارتفاع، خیلی مورد استقبال واقع نشدند و به همین علت تولید کنندگان دنبال ابداع دستگاه دیگری رفتند، که شرکت Daikin اولین نمونه را به بازار عرضه کرد.
اصطلاح VRF مخفف کلمه Variable Refrigerant Flow است، که به معنای جریان متغیر مبرد میتوان تعبیر کرد که در بعضی اختصارها هم بجای flow از volume استفاده میشود که در کارکرد آنها هیچ تفاوتی وجود ندارد. این دستگاه دقیقاً مشابه GHP است با این تفاوت که تماماً (هم در حالت سرمایشی و هم در حالت گرمایشی) با برق کار میکند، به همین دلیل برای حالت گرمایش مانند GHP بهینه نیست و معمولا در ساختمانهایی که از سیستم VRF استفاده میشود یک موتورخانه هم به عنوان سیستم مکمل گرمایش در نظر گرفته میشود.
9 ویژگیکه این سیستمها را منحصربهفرد میکند:
- استفاده از کمپرسور اینورتر که باعث کاهش چشمگیر مصرف انرژی بخصوص در بارهای جزئی
- استفاده مستقل از یونیتهای داخلی باتوجه به دمای مورد نیاز کاربر با یک یونیت خارجی مشترک
- استفاده از 64 یونیت داخلی با یک یونیت خارجی و فقط یک جفت لوله خروجی
- کاربردهای مختلف مسکونی، تجاری و صنعتی بسته به نوع طراحی و استفاده از یونیت داخلی دلخواه
- عدم استفاده از آب بهعنوان سیال مورد نیاز در واحد کندانسور که باعث کاهش هزینه بسیار بالا در اجرا و تامین تجهیزات خواهد شد.
- امکان انتخاب یونیت خارجی تا ظرفیت 800,000 BTU در ساعت، فقط از یک جفت لوله ورودی و خروجی
- امکان لولهکشی کل سیستم تا 1000 متر و ارتفاع 110 متر که مناسب برای ساختمانهای بلندمرتبه میباشد.
- امکان استفاده از کنترلرهای مرکزی جهت کنترل از یک مکان و ارائه تفکیک مصرف برق سه فاز به ازای هر یونیت داخلی که مناسب برای فضاهای تجاری میباشد.
- امکان اتصال دستگاه هواساز (Air Handling Unit) به یونیتهای خارجی بعنوان ACU، و بهرهگیری از کوئل DX جهت سرمایش و گرمایش
از جنبه نحوه کارکرد، سیستم اسپلیت مرکزی VRF و همچنینGHP، مانند کولرهای گازی میباشند، با این تفاوت که یک یونیت بیرونی بزرگ با ظرفیت بالا را شامل شده و یونیتهای داخلی متعدد به آن متصل میشوند. این سیستم نیازمند لولهکشی گاز مبرد به داخل ساختمان بوده و بدلیل استفاده از تکنولوژیهای روز از جمله کمپرسورهای اینورتر کممصرف، فیلترهای تصفیه هوای گوناگون و همچنین عدم اشغال فضای زیاد، دارای محبوبیت بسیار شدهاند و در آپارتمانهای مسکونی از واحدهای کوچک گرفته تا ساختمانهای چند طبقه کاربرد دارند. سیستم تهویه مطبوع VRFتمامی نیازهای سرمایشی، گرمایشی، کنترل دقیق دما، شدت جریان هوا و فیلتراسیون هوای ورودی را انجام میدهد.
دستگاه زنت (ZENT)
زنت (ZENT)، دستگاهي است دو منظوره که علاوه بر ايجاد سرمايش و گرمايش، ميزان رطوبت هوا را نيز تنظيم کرده و مطابق با شرايط آب و هوايي ايران طراحي گرديده است. زنت دستگاه تهويه مطبوع دو منظورهاي ميباشد که قادر به تامين هواي گرم و مطبوع در زمستان و هواي خنک و دلپذير در تابستان است. دستگاه زنت دستگاهى است كه از دو قسمت گرمايش و سرمايش تؤام با تنظيم رطوبت تشكيل شده است كه متناسب با شرايط آبوهوايى مشابه ايران ساخته شده است.
لولههاي ارتباطي اين دستگاه با سيستم تاسيسات ساختمان عبارت است از:
- يک جفت لوله رفت و برگشت آبگرم
- ديگ شوفاژ
- يک انشعاب آب سرد مصرفي از سيستم آب مصرفی
- يک كانال توزيع هوا كه معمولا از بالاي دستگاه تا فضاهاي داخلی ساختمان ادامه دارد.
دستگاه اکونوپک
هواساز اکونوپک با ریشه لاتین “Economy”از ترکیب دو کلمه، اکونو به معنای بهصرفه، و پک به معنای پکیج، استخراج شده است. این دستگاه به آن دسته از هواسازهای پرکاربرد اطلاق میشود که بدون نیاز به هیچ وسیله جانبی، تنها با کانالهای رفت و برگشت هوا، نیاز صنایع مختلف را در فصل تابستان با ایجاد سرمایش تبخیری و در فصل زمستان با تولید گرمایش مورد نیاز برآورده میسازد. به طور خلاصه سازندگان و تولیدکنندگان اکونوپک، تمامی مدلهای متنوع این سیستم را با هدف اکونوپک صنعتی و غیر صنعتی مطابق با تمامی استانداردهای به روز جهانی تولید کرده و با قیمتهای معقولی روانه بازار میکنند. روند کار این دستگاه به شیوه ای است که به هنگام تأمین سرمایش مورد نیاز، بسیار شبیه به دستگاه ایرواشر یا دستگاه زنت عمل می کند. یعنی به مثابه سیستم مذکور به شیوه تبخیری کار کرده و با انتشار آب از طریق افشانکها برای خنک سازی بخشهای مختلف به کار برده میشود.
شرایط آب و هوایی، بودجه و مساحت سه فاکتور اصلی تاثیرگذار بر انتخاب شما خواهند بود. در بعضی از مناطق کشور مانند مناطق گرمسیر که هوا بسیار گرم است، بعضی از سیستمهای سرمایشی نمیتوانند سرما را برای این محیط ایجاد کنند. به عنوان مثال در تهران برای خنک نگهداشتن محیط خانه از کولرآبی یا پنکه استفاده میکنند. اما در شهرهای گرمسیر، کولر آبی توانایی خنک کردن محیط کامل خانه را ندارد و ممکن است از چندین کولر آبی یا سیستم سرمایشی دیگری برای خنک نگهداشتن خانه استفاده کرد. نبودن آب کافی نیز، می تواند عامل دیگری برای انتخاب سیستمهای سرمایشی در مناطق گرمسیر باشد.
بهتر است قبل از خرید انواع سیستمهای سرمایشی به نکات زیر توجه کنید:
- در حد امکان ساده باشد.
- هزینه سرمایه گذاری اولیه آن مناسب باشد.
- در تمام فصول کارآیی لازم را داشته باشد.
- بازدهی سیستم مقایسه شود.
- موجب صرفه جویی در مصرف انرژی شود.
- حداقل آلودگی زیست محیطی را ایجاد کند.
- هزینه نگهداری و راهبری سیستم سرمایشی، حداقل باشد.
- تا حد امکان مستقل باشد.
- به نمای شهری لطمه نزند.
- نصب و راه اندازی آنها طبق مقررات ملی ساختمان ایران مجاز باشد.
- نقشه معماری، تعداد طبقات و منطقه احداث در انتخاب سیستم مد نظر گرفته شود.
- محصولی از یک برند معتبر باشد.
- شرکت ارائه دهندهی خدمات دارای سابقه خوبی در ارائهی گارانتی و خدمات پس از فروش باشد.
جمع بندی
در نهایت، انتخاب سیستم سرمایشی مناسب نقش بسیار مهمی در تأمین آسایش، کاهش مصرف انرژی و افزایش طول عمر تجهیزات دارد. هر ساختمان با توجه به شرایط آبوهوایی، متراژ، نوع کاربری و بودجهی در نظر گرفتهشده، به سیستم سرمایشی خاص خود نیاز دارد. برای مثال، کولر آبی گزینهای اقتصادی برای مناطق خشک است، در حالی که کولر گازی و اسپلیت عملکردی بهتر در مناطق گرم و مرطوب دارند. همچنین، در پروژههای بزرگتر میتوان از سیستمهای پیشرفتهای مانند چیلر، VRF یا GHP استفاده کرد که راندمان و کنترل بالاتری ارائه میدهند.
پیشنهاد میشود پیش از خرید، با بررسی دقیق نیاز ساختمان و مشورت با متخصصان حوزه تهویه مطبوع، بهترین سیستم سرمایشی را انتخاب کنید تا علاوه بر صرفهجویی در مصرف انرژی، از سرمایش یکنواخت و عملکرد مطمئن دستگاه در سالهای آینده نیز بهرهمند شوید.
سوالات متداول:
چطور میتوان بین کولر آبی و کولر گازی بهترین گزینه را انتخاب کرد؟
انتخاب بین کولر آبی و کولر گازی به شرایط آبوهوایی و بودجه شما بستگی دارد. در مناطق گرم و خشک، کولر آبی مصرف برق کمتری دارد و هوا را خنکتر و مرطوبتر میکند، اما در مناطق مرطوب، کولر گازی عملکرد بهتری دارد و هوای خنک و بدون رطوبت تولید میکند.
چطور بفهمیم چه ظرفیت سرمایشی برای منزل ما مناسب است؟
ظرفیت سیستم سرمایشی بر اساس متراژ محیط، میزان تابش آفتاب، تعداد افراد و عایقبندی ساختمان محاسبه میشود. بهتر است قبل از خرید، با کارشناس تاسیسات مشورت کنید تا دستگاهی انتخاب شود که نه ضعیف باشد و نه بیش از حد قدرتمند.
آیا سرویس سالانه سیستم سرمایشی واقعاً ضروری است؟
بله، سرویس سالانه باعث افزایش راندمان، کاهش مصرف برق و جلوگیری از خرابی زودرس دستگاه میشود. تمیز کردن فیلترها، بررسی گاز مبرد و کنترل قطعات برقی از مهمترین مراحل سرویس دورهای هستند.
آیا میتوان از یک سیستم سرمایشی برای چند اتاق بهصورت همزمان استفاده کرد؟
بله، در بسیاری از مدلها مانند چندپنلهها (Multi Split) یا سیستمهای VRF این امکان وجود دارد که یک واحد مرکزی چند فضای مجزا را بهطور همزمان خنک کند. این نوع سیستمها برای آپارتمانها، دفاتر اداری و ویلاها بسیار کاربردی هستند، چون کنترل دمای هر فضا بهصورت جداگانه انجام میشود و مصرف انرژی نیز بهینهتر است.
آریاتیس | مرجع تخصصی آبگرمکن های برقی و سیستم های گرمایشی با تکنولوژی های برتر اروپا












